Paaie bly die are van ons ekonomie. Sonder goeie paaie is ons produksie nie mededingend op die wêreldmark wat reeds teen ons SA produkte gelaai is. Sonder goeie paaie is ons werkskeppingspotensiaal laag, maw swak paaie verlaag die winsmarge en werkskepping ly daaronder.
In ‘n land waar ons reeds sowat 25% werkloosheid het, kan ons nie bekostig om nog ons sosiale dienste af te skeep nie soos gesondheid, polisie, sosiale dienste, en toegang tot skole. Dit is veral in die landelike areas waar die agterstand van ontwikkeling reggestel moet word.
Die Departement van Paaie en Publieke Werke (DPPW) soer samesprekings met plaaslike owerhede en die algemene publiek dmv paaie forums. So is daar ‘n forum in Kouga en een in Koukamma. Die projekte vir padonderhoud word “bestuur” deur ‘n bestuurskomitee wat onder andere verteenwoordigers van die konsultant, die kontrakteurs, die departement van paaie, die paaie forums en die plaaslike munisipaliteit insluit. Dit beteken dat die publiek sterk verteenwoordig moet wees op die paaie forum, sodat die regte verteenwoordigers verkies word tot die bestuurskomitee van elke projek.
Daar is tans vier munisipaliteite in die Cacadu distrik wat konfensionele kontrakte toegeken sal word vir 2012/2013 vir die onderhoud van grond/gruis paaie, nl Camdeboo, Blue Crane, Kouga en Koukamma. ‘n Begroting op die tafel wat die LUR vir Vervoer nog moet goedkeur, vir Kouga en Koukamma gesametlik vir gruispaaie is R4,65 miljoen per jaar vir drie jaar vir die totale 655 km.
Die teerpad begroting vir 2012/2013 is soos volg:
R62 van Misgund to Humandorp – R 300 000 laaste maand se betaling van Maart 2012.
Kouga & Koukamma – R5,998,000
Kouga – R200,000 laaste maand se betaling van Maart 2012.
In antwoord op ‘n vraag in die parlement, het die Minister van Vervoer aangedui dat die Oos-Kaapse Premier die proklamasie goedgekeur wat 2 000 km van ons 2-syfer R-roetes verskuif van provinsiale na nasionale paaie. Hierdie paaie sal dan deur SANRAL onderhou word. Die R62 Roete van Misgund tot by Humansdorp sal dus na SANRAL oorgedra word. Nasionale Tesourie sal dan die onderhoud befonds wat beteken dat die provinsie nie enigsins van die provinsiale begroting op die roetes hoef te spandeer of aan Nasional Tesourie hoef terug te gee nie. Ons hoop egter dat die provinsie nie sal sny op die paaie begroting nie, want ons agterstand is groot. Die voordeel hier is dat waar die provinsiale departement ongeveer R 17 000/km per jaar spandeer, is SANRAL se begroting ongeveer R 50 000/km/pj.
Daar is tans omtrent R 1 miljoen oorbetaal aan die implementeerings agent (Coega Development Agency) vir die kontrakteur Izana Civils om op onderhoud aan die R400 te spandeer tot einde van die kontrak tot einde Junie 2012. Hierdie fondse sal gebruik word om die swakste gedeelte tussen Loerie en Hankey te herseel met ‘n flodderseel (slurry). Ten einde die R400 finaal op te gradeer, sal weereens ‘n spesiale projek moet wees en sovêr ek kan onthou is dit reeds twee keer sonder veel sukses gedoen. Ons kon slegs gedeeltes van die pad opgradeer kry wat baie voordelig was vir die area.
